Voor een nieuwe... klimaateconomie!

Het creëren van banen, groene groei, sociale inclusie: de nieuwste modellen benadrukken de voordelen van een koolstofneutrale economie. De voordelen van een succesvolle ecologische en energietransitie zijn mogelijk groter dan verwacht.

„Verander het model, niet het klimaat” zou de slogan kunnen zijn die ons oproept om onze economie in te zetten voor een koolstofarme economie. In dit verband stelt de Overeenkomst van Parijs de doelstelling om binnen 30 jaar koolstofneutraliteit te bereiken. Het tempo van de transformatie is echter niet snel genoeg. Dit wordt benadrukt in het laatste rapport van de Global Commission on Energy and Climate. De experts schatten de voordelen van een verandering van model op 26 biljoen dollar en 65 miljoen banen in de wereldeconomie[1]. Een van de aanbevolen overheidsmaatregelen: de afschaffing van subsidies voor fossiele brandstoffen of zelfs een effectieve koolstofprijs van tussen de 40 en 80 dollar per ton[2]. In het verslag wordt ook gepleit voor een versnelling van investeringen in duurzame infrastructuur, met name op het gebied van hernieuwbare energie. In Europa creëert de sector al banen die niet kunnen worden verplaatst en die de economieën van gebieden en regio's ondersteunen. Het is daarom op deze schaal dat interessant prospectief werk wordt verricht.

Groene groei van de gebieden

In Frankrijk, ADEME[3] voert studies uit om de economische effecten van de energietransitie te meten. Op het niveau van de regio's Hauts-de-France en Occitanie benadrukken economische modellen die gebaseerd zijn op verschillende scenario's de sectorale en macro-economische winsten. Dus, in Hauts-de-France, het aantal banen[4]gekoppeld aan de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen zou binnen 10 jaar verdubbelen en binnen 30 jaar verviervoudigen[5]. De regio Occitanie zou, als onderdeel van een doelstelling van de „Positieve Energieregio” (RéPOS), ook positieve macro-economische effecten ondervinden. Het bbp zou binnen tien jaar met 2% kunnen stijgen en binnen 30 jaar met 3,9%, met 90.000 extra banen en een verlaging van de energierekening van huishoudens met 56%[6]. Uiteindelijk zou dit beleid grotendeels positief zijn vanuit een ecologisch, economisch en sociaal perspectief.

Meer deugdzame mobiliteit

Om de voordelen van het implementeren van proactief beleid te illustreren, heeft de European Climate Foundation zojuist een rapport gepubliceerd over de sociaaleconomische impact van het koolstofvrij maken van zware vrachtwagens[7]. Op basis van scenario's voor de introductie van „emissievrije” zware vrachtwagens (waterstof, biogas, elektrisch) laat de transitie zien „aanzienlijke reducties in CO2-uitstoot, kostenbesparingen voor vervoerders en nettowinsten in toegevoegde waarde en werkgelegenheid voor de Europese economie”, stellen de auteurs van het rapport. Zo zouden tegen 2030 meer dan 120.000 banen kunnen worden gecreëerd, terwijl de economische groei binnen 30 jaar met 0,24% zou worden gestimuleerd. Natuurlijk zou dit scenario een toename van onze uitstoot van broeikasgassen (BKG) vermijden, geschat op 14% binnen twintig jaar, met de gevolgen die we kennen voor de klimaatverstoring die al gaande is. Daarom streeft de Europese Commissie ernaar de uitstoot van broeikasgassen in het wegvervoer binnen 30 jaar met 60% te verminderen, met specifieke normen voor zware vrachtwagens. [8].

De verliezers steunen

Voor de uitvoering van een succesvolle ecologische en energietransitie zijn echter maatregelen nodig voor degenen die de „slachtoffers” zullen zijn. Hoewel de impact van een duurzame energietransitie over het algemeen positief is in termen van werkgelegenheid, zullen sommige sectoren van de economische activiteit bijvoorbeeld banen verliezen. De gevolgen van proactief overheidsbeleid kunnen bepaalde sectoren veroordelen of zelfs verzwakken. De geplande sluiting van kolencentrales kan een voorbeeld zijn, de verhoging van de koolstofbelasting en de impact ervan op sectoren die sterk afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen, een ander voorbeeld. Als gevolg hiervan zullen transformaties plaatsvinden en zal het beheer van „creatieve vernietiging” noodzakelijk zijn. Om de regio's, bedrijven en individuen te steunen die zich aan de „verliezers” -kant van de energietransitie zullen bevinden, moet nu al worden nagedacht over de omschakeling van de betrokken banen naar ontwikkelingssectoren.

Cyrille Arnoux, hoofdredactiemanager voor het web

[1] Het verhaal van inclusieve groei van de 21e eeuw ontsluiten: klimaatactie versnellen in urgente tijden, De Wereldcommissie voor Economie en Klimaat, augustus 2018.

[2] In april 2018 bedroeg de prijs per ton €13,82 in Europa. Bron: denktank Carbon Tracker.

[3] Frans agentschap voor milieu- en energiebeheer.

[4] Directe, indirecte en/of geïnduceerde banen (banen die in de rest van de economie worden gecreëerd door zowel uitgaven van werknemers in sectoren van de groene economie als door energiebesparingen als gevolg van klimaat-energiebeleid voor huishoudens en bedrijven).

[5] Van 7.000 banen in 2015 naar 31.000 banen in 2050. Bron: ADEME&VOUS La lettre strategégie, Nr. 56, september 2018.

[6] Bron ADEME&VOUS La lettre strategégie, N°56, september 2018.

[7] Vrachtvervoer naar een groenere toekomst, Europese klimaatstichting, september 2018.

[8] Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van CO2-emissienormen voor nieuwe zware bedrijfsvoertuigen, Europese Commissie, mei 2018