Windenergie op zee en biodiversiteit: kunnen we energie opwekken zonder de natuur op te offeren?

Net als Atlantis verrijzen offshore windturbines uit de zee; ze stijgen boven de golven uit om wind te vangen die het land niet bereikt. In tegenstelling tot de legendarische stad die in de vergetelheid raakte, belichamen windturbines een belofte: die van een toekomst met schone energie, waarin de energie- en ecologische transitie met grote sprongen vooruitgaat.

Maar wat gebeurt er eigenlijk onder het wateroppervlak? Is het verhaal dat zich daar afspeelt er een van opgeofferde natuur, of van een nieuw mogelijk evenwicht tussen de mens en de levende wereld? Laten we dit nader bekijken.

Lees ook

• Windenergie onder de loep
• Biodiversiteit beschermen met AI: is dat mogelijk?

‍

Biodiversiteit en klimaat: twee crises, één urgentie

Naarmate de klimaatcrisis verergert, volgt het verwoestende verlies aan biodiversiteit hetzelfde pad. Hoewel ze vaak als twee afzonderlijke crises worden gezien, zijn ze onlosmakelijk met elkaar verbonden: een gezond klimaat kan niet bestaan zonder de bescherming van ons ecosysteem.

Tijdens de COP16 in Colombia werd het behoud van biodiversiteit officieel op gelijke voet gesteld met de klimaatnoodtoestand. Als we een wereld zonder diversiteit willen voorkomen, is het essentieel om de energie- en ecologische transitie door te voeren door de inzet van koolstofarme energiebronnen ter vervanging van fossiele brandstoffen zoals olie, gas en steenkool.

Wat is offshore windenergie?

Kerncijfers

• Op 31 maart 2025 bereikte het Franse windenergiepark een capaciteit van 24,9 GW, bestaande uit 23,4 GW aan windenergie op land en 1,5 GW aan offshore windenergie.
• Frankrijk streeft naar een geïnstalleerd offshore windvermogen van 3,6 GW in 2030.
• In Frankrijk vertegenwoordigde offshore windenergie in 2024 bijna 4 TWh, terwijl windenergie op land bijna 42,9 TWh produceerde.

‍

In tegenstelling tot een windturbine op land, staat een drijvende windturbine op zee. Afgezien van de locatie is het principe hetzelfde: de kinetische energie van de wind benutten om deze om te zetten in elektriciteit.

Offshore windtechnologieën

• Monopile-fundering: Deze technologie bestaat uit een stalen buis die in de zeebodem wordt geheid en vormt het merendeel van de windturbines die in Europa op zee zijn geplaatst.
• Jacket-fundering: Deze metalen fundering wordt aanbevolen voor dieptes tot 50 meter.
• Zwaartekrachtfundering: Een grote, zware betonnen basis die op de zeebodem wordt geplaatst en is ontworpen om zelfs onder extreme weersomstandigheden op zijn plek te blijven.
• Halfafzinkbaar platform: De windturbine rust op grote drijvers die door een standaard zwaartekrachtanker op hun plek worden gehouden, wat zorgt voor een uitstekende structurele stabiliteit.
• Barge-ondersteuning: Net als bij de halfafzinkbare technologie wordt de windturbine op een drijver geïnstalleerd. Deze is echter kleinschaliger, wat minder stabiliteit biedt.
• SPAR-technologie: De windturbine is gemonteerd op een enkele drijver in de vorm van een zwaar geballaste verticale kolom.
• TLP-technologie (Tension Leg Platform): Deze structuur wordt gekenmerkt door een strak verankeringssysteem met kabels die aan de zeebodem zijn bevestigd, waardoor het platform dat de windturbine ondersteunt zeer stabiel kan drijven.

‍

Wat zegt wetenschappelijke expertise over de impact van windenergie op zee op de biodiversiteit?

In opdracht van de overheid presenteerden Ifremer en het CNRS begin juli 2026 hun bevindingen over de effecten van offshore windparken op de mariene biodiversiteit. In dit onderzoek werden 10 soorten drukfactoren geanalyseerd die van invloed kunnen zijn op het mariene milieu tijdens de verschillende fasen van een project, waaronder barrière-effecten en aanvaringsrisico's voor wilde dieren, chemische en geluidsemissies, en de impact op visserijactiviteiten.

Hoewel sommige van deze effecten inmiddels goed gedocumenteerd zijn, moeten andere nog verder worden onderzocht. De onderzoekers schetsten een genuanceerd beeld, waarbij gedocumenteerde effecten werden afgewogen tegen aanhoudende onzekerheden. Dit is wat zij ontdekten: 3 drukfactoren (het obstakeleffect voor vogels, de impact van geluid op zeezoogdieren tijdens de bouwfase en het rif-effect) vertoonden bewezen effecten, maar deze waren lokaal en variabel afhankelijk van de context: de betrokken soorten, de gebruikte technologieën, de locatie en de fase van de ontwikkeling van het windpark. Voor de meeste andere drukfactoren, zoals chemische emissies, kunstlicht of elektromagnetische velden, is de data nog onvoldoende. Bij gebrek aan studies naar langetermijneffecten (langer dan 10 jaar) en op grote schaal (momenteel is de data vooral gericht op de Noordzee), kunnen wetenschappers de bevindingen niet zomaar vertalen naar de Franse kustlijn. Om potentiële effecten te beperken, wijzen zij niettemin op veelbelovende instrumenten zoals bellenschermen tijdens het heien, het tijdelijk stilleggen van turbines tijdens migratieperiodes en het ingraven van kabels.

Deze expertise is vooral een kans om toekomstige beslissingen vorm te geven, in een tijd waarin Frankrijk ernaar streeft om tegen 2050 45 GW aan windenergie op zee te bereiken. Het roept op tot het versterken van langdurige en locatiespecifieke milieumonitoring, het harmoniseren van meetprotocollen en het uitbreiden van onderzoek naar biologische groepen die nog onderbelicht zijn. Het moedigt ook industriële inzet aan die in harmonie is met de uitdagingen van het behoud van mariene biodiversiteit, als herinnering dat de energie- en ecologische transitie alleen volledig kan slagen als duurzame infrastructuur evenzeer voldoet aan de eisen van de natuur als aan die van het klimaat.

Als u meer informatie wenst over een investering in windenergieneem gerust contact op met het Investor Relations-team door online een afspraak te boeken, telefonisch via 04 119 341 11 of per e-mail op: [email protected].

‍